Download the full program

Ομιλίες / Εργαστήρια

Πέρα από τις αποτυχημένες πολιτικές και τις οικονομικές επιταγές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι καλλιτέχνες μπορούν να προσδοκούν τον επανασχεδιασμό ενός έργου, ενός κοινού τρόπου συγκατοίκησης- συνύπαρξης στην Ευρώπη – και πέρα από αυτή; Πώς θα δημιουργηθεί ένας σύνδεσμος μεταξύ των λαών με βάση την ποικιλομορφία και την κινητικότητα των πολιτισμών, των γλωσσών και των δράσεων; Ποιο ρόλο διαδραματίζουν οι θεσμικές πρωτοβουλίες και τα επαγγελματικά δίκτυα σε αυτή την κοινή πολιτιστική δυναμική;

Για την βελτίωση της προβολής τους και την έξοδο από την απομόνωσή τους, την εξεύρεση συμπαραγωγών και εταιρικών σχέσεων, οι πολιτιστικοί παράγοντες οφείλουν να διεθνοποιήσουν τη δράση τους. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι ευκαιρίες μιας διεθνούς ανάπτυξης και πώς είναι δυνατόν αυτή να διευκολυνθεί και να ενισχυθεί μέσα από τα επαγγελματικά δίκτυα;

Η οικονομική κρίση έχει οδηγήσει στο κλείσιμο κέντρων βιομηχανικής παραγωγής και στην εκκένωση σημαντικού αριθμού κτηριακών συγκροτημάτων. Αυτά τα χέρσα εδάφη και οι ερημωμένες ή σε μεταβατικό στάδιο τοποθεσίες, διαφοροποιούν τη φυσιογνωμία των πόλεων και έχουν τη δυνατότητα να φιλοξενήσουν προσωρινά και με χαμηλό κόστος, πολιτιστικά σχέδια, χώρους εργασίας και δημιουργίας πολύ κοντά στις κατοικημένες γειτονιές. Κάτω από ποιες συνθήκες, κυρίως νομικής φύσης, μπορεί να αναπτυχθεί αυτή η εμπειρία κατοχής χέρσων εδαφών στην Ελλάδα; Πώς θα διασφαλιστεί η βιωσιμότητα αυτών των προσωρινών ή μόνιμων επαναϊδιοποιήσεων, προς όφελος των πολιτισμικών παραγόντων;

Διεθνείς εκδηλώσεις όπως η «Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πρωτεύουσα» αποτελούν το στοίχημα ότι ο πολιτισμός είναι δύναμη εδαφικής ενεργοποίησης. Μέσο οικονομικής και τουριστικής ανάπτυξης, μετατροπής συνηθειών και επαναπροσαρμογής των πολιτών, ο πολιτισμός επιτρέπει επίσης, και κυρίως, μια νέα ώθηση ενός ζωτικού ρεύματος στα προβληματικά εδάφη. Πώς φορείς πολιτιστικού σχεδιασμού, καλλιτέχνες, διαχειριστές, εκλεγμένοι αντιπρόσωποι, αρχιτέκτονες ή πολεοδόμοι ενσωματώνουν τον πολιτισμό στην τοπική δυναμική; Σημαντικός αριθμός πρωτοβουλιών στην Ελλάδα, συμπεριλαμβανομένου του προγράμματος «εκλεγμένος αντιπρόσωπος, καλλιτέχνης» και «Ελευσίνα, Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Πρωτεύουσα 2021», μοιράζονται τις εμπειρίες τους και αναδεικνύουν το διακύβευμα ενός πολιτισμού ως κινητήρια δύναμη της εδαφικής ανάπτυξης.

Το βάρος της κληρονομιάς περιορίζει μερικές φορές τις τοποθεσίες και τα εδάφη στην αντίληψη μιας τουριστικής καρτ ποστάλ. Τα μνημεία μπορεί να είναι αβάσταχτα σε σημείο που μερικοί, όπως ο συγγραφέας Χρήστος Χρυσόπουλος, να φαντάζονται «την καταστροφή του Παρθενώνα»! Πώς θα προσεγγίσουμε, θα αναζωογονήσουμε και θα ζωντανέψουμε τα λεγόμενα αξιοθαύμαστα μέρη, τους ιστορικούς ή φυσικούς χώρους, θέτοντάς τα σε μια μορφή συνομιλίας με τη σύγχρονη δημιουργία; Πώς να ενσωματωθούν σε αυτή τη δυναμική, άτομα που δίνουν ύπαρξη σε αυτούς τους τόπους, αλλά και, ευρύτερα, τους ντόπιους πληθυσμούς;

Τα φεστιβάλ είναι χώροι διάχυσης, φιλικότητας και ελευθερίας και παρατηρητήριο της εποχής και των φιλοδοξιών της ευρωπαϊκής νεολαίας. Τι είδους εμπειρίες προσφέρουν σε τοπικό και διεθνές κοινό; Πώς αντιστέκονται στις εμπορικές λογικές και στον κίνδυνο αποσύνδεσής τους από τον τόπο τους; Πώς νέα φεστιβάλ που υποστηρίζονται από το τοπικό κοινό και προτείνουν θαρραλέο, καινοτόμο και στρατευμένο καλλιτεχνικό προγραμματισμό συμμετέχουν στην επανασύσταση των φεστιβάλ μας;

Δημιουργία λοιπόν, με το πέρασμα του χρόνου, ενός χαλαρωτικού και εμπνευσμένου περιβάλλοντος και μέσων δημιουργίας… αλλά για ποιον; Διαφυλάσσοντας τους καλλιτέχνες από τα συνηθισμένα υλικής φύσης ενδεχόμενα για μερικές εβδομάδες ή λίγους μήνες, τα συγκροτήματα κατοικιών αποτελούν εντυπωσιακές ευκαιρίες δημιουργικής έκφρασης. Προορίζονται, ωστόσο, συχνά για καλλιτέχνες που προέρχονται από άλλα μέρη. Πώς θα αποφευχθεί αυτό το «φαινόμενο ενυδρείου» και θα επιτραπεί επίσης στους καλλιτέχνες της περιοχής να ταυτοποιούν συγκροτήματα κατοικιών και να επωφελούνται από αυτά ; Πώς θα δημιουργηθεί καλύτερη προβολή των καλλιτεχνικών καταλυμάτων στην Ελλάδα και την Ευρώπη και θα επιτευχθεί η συνεργασία μεταξύ τους ;

Έχουν πραγματοποιηθεί πολλά πολιτιστικά έργα αλληλεγγύης σε μια Ελλάδα η οποία, από το 2015, αντιμετωπίζει την Ευρωπαϊκή κρίση της υποδοχής των μεταναστών. Το European Lab Δελφών τους δίνει το λόγο, έτσι ώστε να μοιραστούν τις σκέψεις που έχουν σχετικά με τις δράσεις και το μέλλον τους.

Όλο και περισσότερες πρωτοβουλίες, βασισμένες σε μοντέλα βιωσιμότητας, αναπτύσσονται ως απάντηση στη συστημική κρίση. Στον τομέα αυτό, η δημιουργική κοινότητα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή δράσης σε πνευματικές και κοινωνικές απεικονίσεις . Πώς πολιτιστικοί παράγοντες και δομές μπορούν να συστρατευτούν στον αγώνα για τη βιωσιμότητα και να εμπνεύσουν την ανάπτυξη νέων προτύπων ; Ποια είναι τα εργαλεία και οι ορθές πρακτικές που θα μας επιτρέψουν να οικοδομήσουμε έναν αειφόρο πολιτισμό για το αύριο;

Η πνευματική ιδιοκτησία παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος των πολιτιστικών πολιτικών. Το European Lab Delphes (Ευρωπαϊκό Εργαστήριο των Δελφών ) προσφέρει τόσο έμφαση σε επίκαιρα καλλιτεχνικά γεγονότα όσο και μια ανταλλαγή απόψεων σχετικά με τα πολιτιστικά και πολιτικά διακυβεύματα του προβλήματος των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας.

Αντιμέτωποι με τις πολιτικές λιτότητας που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Ένωση, οι Έλληνες επανασύστησαν μια κοινωνική οργάνωση και μια πολιτιστική πολιτική, στο περιθώριο της δημόσιας εξουσίας.
Σε όλους τους τομείς και ιδιαίτερα στον πολιτιστικό τομέα, το συλλογικό και το κοινό απέκτησαν μια κεντρική διάσταση στην κοινωνία, μέσω της ανάπτυξης συνεργασιών και διεπιστημονικών πρακτικών.
Παράλληλοι μηχανισμοί εξοικονόμησης, βασισμένοι στην κοινή χρήση και την κατανομή έχουν δημιουργηθεί στην Ελλάδα, προσφέροντας εναλλακτικές λύσεις που βασίζονται στην αυτοδιαχείριση και την οριζόντια εφαρμογή.
Πώς μπορούν οι αυτοδιαχειριζόμενες ή συμμετοχικές ελληνικές πολιτιστικές πρωτοβουλίες να συμμετάσχουν σε ένα σχέδιο για τη μετατροπή της κοινωνίας;

Οι τραυματικές εμπειρίες που εβίωσε η Ελλάδα ,οδήγησαν στη δημιουργία κινήσεων, την εφαρμογή αλληλεγγύης ή την εμφάνιση νέων μορφών κοινωνικής οργάνωσης σε πολιτικούς σχεδιασμούς που δεν αποσκοπούν πάντοτε στην κατάληψη της εξουσίας. Ποια είναι το αντίκτυπο στην κοινωνία αυτών των κοινωνικοπολιτιστικών εναλλακτικών λύσεων που βασίζονται στην αυτο-οργάνωση; Πώς εντάσσονται στην ιστορία και στις διάφορες μορφές δημοκρατικής άσκησης στην Ευρώπη;

Όσο η Ευρώπη θα αποτελεί ένα «αναγκαστικό πεπρωμένο» χωρίς εναλλακτική ή πιθανότητα επανασύστασης, θα προκαλεί αδιαφορία, θυμό ή βίαιη απόρριψη. Το ερώτημα είναι αν υπάρχει ακόμα χρόνος επανεξέτασης της φύσης και των ίδιων των μορφών του ευρωπαϊκού σχεδίου και αν, για να πετύχουμε κάτι τέτοιο, απαιτείται η αμφισβήτηση του κυρίαρχου οικονομικού λόγου, η σκέψη εναλλακτικών λύσεων, η διαφορετική ενημέρωση .
Πώς να ανοίξουν χώροι δημιουργίας, πληροφόρησης και σκέψης που θα ξεπερνούν τα εθνικά πλαίσια ; Πώς θα είναι βιώσιμη και θα διακινείται στην Ευρώπη μια συζήτηση ενσαρκωμένη σε μορφές, πλατφόρμες , νέα μέσα ενημέρωσης και δίκτυα ; Ως δημιουργίες καλλιτεχνών, ακτιβιστών, δημοσιογράφων ή ακαδημαϊκών, οι πρωτοβουλίες ανοίγουν χώρους αντίστασης και προβληματισμού σε ευρωπαϊκή και διεθνή κλίμακα.

Το ανατολικό τμήμα της ηπείρου προκαλεί ανησυχία (άνοδος των αυταρχικών καθεστώτων, οξύτατες μορφές εθνικισμών, αναζωπύρωση μνημικών συγκρούσεων …), παράλληλα όμως και γοητεία, χάρη στην πολιτισμική ζωτικότητά της, και τη αχαλίνωτη φαντασία της. Η Ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια έχουν μια ισχυρή ικανότητα να αναγεννήσουν τις αφηγήσεις που μας συνδέουν πέρα από τα σύνορα και τον κοινοτικό, θρησκευτικό ή γλωσσικό κατακερματισμό. Περισσότερο από οπουδήποτε αλλού, οι καλλιτέχνες γνωρίζουν την πολιτική δύναμη της τέχνης και συστρατεύονται στον αγώνα μετασχηματισμού της κοινωνίας και των διαπολιτισμικών πρακτικών.
Το ευρωπαϊκό εργαστήριο των Δελφών αφουγκράζεται αυτούς τους εξ Ανατολής προερχόμενους πολιτιστικούς φορείς που κομίζουν άλλες πρακτικές και νέες αφηγήσεις που μπορούμε να τις μοιραστούμε μαζί τους.